Audio source missing

યે મસાઇલ તસવ્વુફ, યે તેરા બયાં ગ઼ાલિબ

This post is also available in: English Hindi Urdu

આ ગ઼ાલિબ ની ૨૧મી ગ઼ઝલ ના શેર નંબર ૧૧ છે. આ ગ઼ઝલ બહુજ પ્રખયાત છે, શેર પણ એટલાજ પ્રખયાત અને ખ઼ૂબસૂરત છે

યે  મસાઇલ  તસવ્વુફ, યે  તેરા  બયાં  ગ઼ાલિબ
તુજે હમ વલી સમઝતે, જો ન બાદા-ખ઼્વાર હોતા
મસાઇલ= ગુહ્ય  કે રહસ્યમય માન્યતા esotericism;  તસવ્વુફ=સૂફી વિચારધારા;    વલી=ખ઼ુદાનો મિત્રે;      બાદા-ખ઼્વાર=મદિરાની મઝા લૂટનાર

અર્થઃ ગ઼ઝલ ના છેલ્લા શેર ને મકતો કહેવામા આવે છે. આ શેરમા શાયર પોતાનો તખલ્લુસ કે ઉપનામને શામેલ કરે છે અને પોતાની પ્રતિષ્ઠા ને ઉંચાઇ ના ગુણ ગાય છે. આ શેરમા ગ઼ાલિબ કહે છે, “એ ગ઼ાલિબ તેં સૂફી મંતવ્ય ના આધ્યાતમિક, બારીક, ને નાજુક વિચારો ને એટલી ખૂબી પૂર્વક બયાન કર્યા છે કે જો તૂ મદિરા પીનાર ન હોત તો અમે તને જરૂર વલી કે ખ઼ુદાનો મિત્ર સમજતા. કહેવાય છે કે આ શેર સાંભળી બહાદુરશાહ ઝફરે કહ્યુ કે “ભાઇલા, અમે તો ત્યારે પણ તેમ ન માનતા” ગ઼ાલિબે જવાબ આપ્યો, “હજુર તો હમણા પણ મને વલીજ સમજે છે. આ શેર તો મને પોતા પર ઘમંડ ન આવી જાય તે માટે લખ્યો છે”

શેર ની ખુબીઓઃ જે વલી હોય તે શરાબ નથી પીતા અને જે શરાબ પી છે તે વલી થઈ નથી શક્તા. પરંતુ ગ઼ાલિબ બે વિપરીત વસ્તુ એક સાથે બનવા માંગે છે. ખ઼ુદાનીજ શાન છે કે તે ઝાલિમ પણ છે અને દયાળૂ પણ; જીવ લેનાર પણ છે અને જીવ આપનાર પણ. કદાચ ગ઼ાલિબ કહી રહ્યો છે જો ખ઼ુદા બે વિપરીત વસ્તુ એક સાથે થઈ શકે તો ગ઼ાલિબ જેવો માણસ કેમ નહી?

This post is also available in: English Hindi Urdu